Αλκοόλ

20/06/2025

ΑΛΚΟΟΛ
ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ

Τι είναι το αλκοόλ;

Τα αλκοολούχα ποτά περιέχουν αιθυλική αλκοόλη (άλλως αιθανόλη, οινόπνευμα ή αλκοόλ), μια ψυχοδραστική και τοξική ουσία με εξαρτησιογόνες ιδιότητες. Η κατανάλωσή του συνδέεται με σημαντικούς κινδύνους και βλάβες στην υγεία.

Ποια είναι η επίδραση του αλκοόλ στην υγεία;

Η επίδραση του αλκοόλ εξαρτάται από παράγοντες όπως το βάρος, το φύλο, και η συχνότητα/ποσότητα κατανάλωσης. Η υψηλή χρόνια κατανάλωση αλκοόλ σχετίζεται με παχυσαρκία, κίρρωση του ήπατος, καρκίνο, καρδιαγγειακά νοσήματα και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.

Πώς επεξεργάζεται ο οργανισμός το αλκοόλ;

Το αλκοόλ διαχέεται μέσω του αίματος σε όλο το σώμα και τον εγκέφαλο. Ο οργανισμός εργάζεται για την αποβολή του. Δείτε τη διαδικασία μεταβολισμού στο παρακάτω βίντεο.

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΑΛΚΟΟΛ

Γενικά

Η ποσοστιαία περιεκτικότητα σε αλκοόλ αναγράφεται στις ετικέτες των ποτών. Το Υπουργείο Υγείας ορίζει 1 μονάδα αλκοόλ σε περίπου 10 ml ή 8 γρ. καθαρής αιθυλικής αλκοόλης. Για αναλυτικότερες πληροφορίες και παραδείγματα υπολογισμού μονάδων αλκοόλ ανατρέξτε στο πλήρες κείμενο εδώ.

Όρια ασφαλούς κατανάλωσης

Ο Εθνικός Διατροφικός Οδηγός συστήνει την κατανάλωση αλκοολούχων ποτών κατά τη διάρκεια των γευμάτων, μέχρι:

2 ποτά / ημέρα για τους άνδρες
1 ποτό / ημέρα για τις γυναίκες

Τα όρια αυτά αφορούν ενηλίκους και όχι ανήλικα άτομα. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα όρια ασφαλούς κατανάλωσης σε αλκοολικές μονάδες, δείτε το πλήρες κείμενο εδώ.

Υπερβολική κατανάλωση και κίνδυνοι

Ως επεισοδιακή υπερκατανάλωση αλκοόλ (binge drinking) ορίζεται η κατανάλωση, εντός δύο ωρών, 4 ή περισσότερων ποτών για τις γυναίκες και 5 ή περισσότερων για τους άνδρες, με σκοπό τη μέθη. Αυτό ενέχει κίνδυνο ατυχημάτων ή δηλητηρίασης. Η χρόνια υπερκατανάλωση μπορεί να προκαλέσει εθισμό ή και ατυχήματα και συνδέεται με σοβαρές παθήσεις. Ελέγξτε τη σχέση σας με το αλκοόλ, συμπληρώνοντας ένα σύντομο ερωτηματολόγιο εδώ:

Ποιοι πρέπει να αποφεύγουν εντελώς το αλκοόλ;

Η πλήρης αποφυγή αλκοολούχων ποτών είναι απαραίτητη για:

Άτομα κάτω των 18 ετών
Εγκύους
Άτομα που πρόκειται να οδηγήσουν ή να χειριστούν μηχανήματα
Άτομα που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή με πιθανή αλληλεπίδραση
Άτομα που δεν μπορούν να περιορίσουν την κατανάλωση

Για επιπλέον περιπτώσεις αποχής λόγω προβλημάτων υγείας, συμβουλευτείτε τον θεράποντα ιατρό σας. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στο πλήρες κείμενο εδώ.

Μονάδες συμβουλευτικής και θεραπείας

Μπορείτε να βρείτε μία συλλογή από οργανισμούς και φορείς που παρέχουν υποστήριξη και θεραπείες εδώ.

ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ

Σύμφωνα με τη νέα περίπτωση α’ της παραγράφου 1 του άρθρου 2 του ν. 3730/2008 (Α’ 262), όπως αυτός τροποποιήθηκε από το ν. 5216/2025 (Α’ 118), απαγορεύεται «η πώληση, η προσφορά και η διάθεση με οποιονδήποτε τρόπο προϊόντων καπνού σε ανηλίκους και από ανηλίκους. Όποιος πωλεί, προσφέρει ή διαθέτει με οποιονδήποτε τρόπο προϊόντα καπνού υποχρεούται να ελέγχει και να εξακριβώνει την ενηλικότητα του προσώπου στο οποίο προσφέρονται, ζητώντας την επίδειξη έγχαρτου ή ψηφιακού ταυτοποιητικού δημοσίου εγγράφου που αποδεικνύει την ηλικία ή με τη χρήση λειτουργικότητας επαλήθευσης της ηλικίας σύμφωνα με την παρ. 11 του άρθρου 80, περί ψηφιακού αποθετηρίου εγγράφων, και την παρ. 5 του άρθρου 80Α του ν. 4954/2022 (Α` 136) περί ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής «KidsWallet». Αν υπάρχει οποιαδήποτε αμφιβολία ως προς την ταυτοπροσωπία ή δεν αποδεικνύεται η ενηλικότητα του προσώπου, ο υπόχρεος οφείλει να μην προχωρήσει στην πώληση, προσφορά ή διάθεση του προϊόντος».

Επίσης, η παράγραφος 1 του άρθρου 4 του ν. 3730/2008 προβλέπει ότι «απαγορεύονται η πώληση, προσφορά, καθώς και η με οποιονδήποτε τρόπο διάθεση αλκοολούχων ποτών σε ανηλίκους και από ανηλίκους».

Αντίστοιχα, η παράγραφος 2 του ίδιου ως άνω άρθρου ορίζει ότι «απαγορεύονται σε ανηλίκους η είσοδος, η παραμονή και η οποιασδήποτε μορφής απασχόληση σε κέντρα διασκέδασης και αμιγή μπαρ. Κατ` εξαίρεση, επιτρέπεται η είσοδος και παραμονή ανηλίκων στα κέντρα διασκέδασης και αμιγή μπαρ, εφόσον πρόκειται για ιδιωτική εκδήλωση, με προκαθορισμένο αριθμό συμμετεχόντων που τελείται εκτός της συνήθους λειτουργίας τους, για συγκεκριμένο λόγο και σε οριοθετημένο χώρο που διατίθεται αποκλειστικά για τον σκοπό αυτόν. Στην περίπτωση αυτή, ο υπεύθυνος του κέντρου διασκέδασης και του αμιγούς μπαρ οφείλει να αναγγείλει, μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας της παρ. 3, σαράντα οκτώ (48) ώρες τουλάχιστον πριν από την εκδήλωση, την ημέρα και την ώρα που αυτή πρόκειται να διεξαχθεί στο κατά τόπον αρμόδιο Αστυνομικό Τμήμα ή Λιμενική Αρχή».

Η δε παράγραφος 3 του άρθρου 4 του ν. 3730/2008 προβλέπει σχετικά με την πιο πάνω εκδήλωση ότι αυτή θα πρέπει να «[…] αναγγέλλεται σε ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα, προσβάσιμη μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (ΕΨΠ-gov.gr). Πρόσβαση στα στοιχεία που υποβάλλονται ψηφιακά μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας του προηγούμενου εδαφίου έχουν οι εξουσιοδοτημένοι υπάλληλοι του αρμόδιου Αστυνομικού Τμήματος ή Λιμενικής Αρχής».

Μία ακόμα υποχρέωση θεσπίζεται στην παράγραφο 4 του άρθρου 4 του νόμου 3730/2008, σύμφωνα με την οποία «σε εμφανές σημείο των εισόδων των κέντρων της παρ. 2 τοποθετούνται πινακίδες, στις οποίες αναγράφεται η ένδειξη: «ΑΠΑΓΟΡΕΥΟΝΤΑΙ Η ΕΙΣΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΣΕ ΑΝΗΛΙΚΟΥΣ». Σε εμφανές σημείο των λοιπών καταστημάτων και σημείων πώλησης τοποθετούνται πινακίδες, στις οποίες αναγράφεται η ένδειξη: «ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ Η ΠΩΛΗΣΗ, ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΚΑΙ ΔΙΑΘΕΣΗ ΑΛΚΟΟΛ ΣΕ ΑΝΗΛΙΚΟΥΣ - ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ Η ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΑΛΚΟΟΛ ΑΠΟ ΑΝΗΛΙΚΟΥΣ».».

Προκειμένου να τηρηθούν οι απαγορεύσεις και οι υποχρεώσεις του άρθρου 4 του ν. 3730/2008, η παράγραφος 5 του ίδιου άρθρου προβλέπει ότι «τα φυσικά πρόσωπα που υποχρεούνται στην τήρηση των παρ. 1, 2 και 3 ελέγχουν και εξακριβώνουν την ενηλικότητα του προσώπου, με την επίδειξη έγχαρτου ή ψηφιακού δημόσιου εγγράφου που αποδεικνύει την ηλικία του ή με τη χρήση λειτουργικότητας επαλήθευσης της ηλικίας σύμφωνα με την παρ. 11 του άρθρου 80, περί ψηφιακού αποθετηρίου εγγράφων και την παρ. 5 του άρθρου 80Α του ν. 4954/2022 (Α` 136), περί της ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής «KidsWallet». Αν υπάρχει οποιαδήποτε αμφιβολία ως προς την ταυτοπροσωπία ή δεν αποδεικνύεται η ενηλικότητα του προσώπου, ο υπόχρεος οφείλει να μην προχωρήσει στην πώληση, προσφορά ή διάθεση του προϊόντος ή να μην επιτρέψει την είσοδο, παραμονή ή απασχόληση του ανηλίκου στο κέντρο διασκέδασης ή στο μπαρ».

Όσον αφορά τις κυρώσεις που επέρχονται σε περίπτωση παραβάσεων των πιο πάνω υποχρεώσεων, η παράγραφος 4 του άρθρου 6 του ν. 3730/2008 ορίζει ότι «σε όσους πωλούν, προσφέρουν ή διαθέτουν με οποιονδήποτε τρόπο προϊόντα καπνού και αλκοόλ σε ανηλίκους επιβάλλεται πρόστιμο από πεντακόσια (500) έως δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ. Με απόφαση της αρχής, που εξέδωσε την άδεια λειτουργίας της επιχείρησης, εκτός του διοικητικού προστίμου, ανακαλείται προσωρινά η άδεια αυτής, για χρονικό διάστημα από πέντε (5) έως δέκα (10) ημερών, το οποίο προσαυξάνεται σε τριάντα (30) ημέρες, σε περίπτωση πρώτης υποτροπής. Σε περίπτωση δεύτερης υποτροπής, εκτός του διοικητικού προστίμου ανακαλείται οριστικά η άδεια λειτουργίας. Η υποτροπή λαμβάνεται υπόψη και για το ύψος του επιβαλλόμενου προστίμου».

Επιπλέον, η παράγραφος 4α του ίδιου άρθρου προβλέπει ότι «σε όσους επιτρέπουν σε ανηλίκους την είσοδο και την παραμονή σε κέντρα διασκέδασης και αμιγή μπαρ, καθώς και σε όσους υπόχρεους δεν προβούν στην αναγγελία του τρίτου εδαφίου της παρ. 3 του άρθρου 4, επιβάλλεται πρόστιμο από πεντακόσια (500) έως δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ για καθεμία από τις παραβάσεις ξεχωριστά. Με απόφαση της αρμόδιας αρχής, εκτός του διοικητικού προστίμου, ανακαλείται προσωρινά η άδεια λειτουργίας της επιχείρησης, για χρονικό διάστημα πέντε (5) ημερών, το οποίο σε περίπτωση πρώτης υποτροπής, προσαυξάνεται σε είκοσι (20) ημέρες. Σε περίπτωση δεύτερης υποτροπής, εκτός του διοικητικού προστίμου, η άδεια λειτουργίας ανακαλείται οριστικά. Η υποτροπή λαμβάνεται υπόψη για το ύψος του επιβαλλόμενου προστίμου. Σε όσους απασχολούν ανηλίκους κατά παράβαση της παρ. 2 του άρθρου 4 επιβάλλονται οι κυρώσεις της παρ. 3 του άρθρου 67 του ν. 3850/2010 (Α` 84) και της υπ` αρ. 80016/31.8.2022 απόφασης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων (Β` 4629)»

Τέλος, με το ν. 5216/2005 προστέθηκε στο ν. 3730/2008 και η ποινική διάταξη της παραγράφου 1 του άρθρου 6Α, η οποία ορίζει ότι «τιμωρείται με ποινή φυλάκισης έως τρία (3) έτη και χρηματική ποινή, εκτός αν τιμωρείται βαρύτερα από άλλη διάταξη, όποιος: α) πωλεί, προσφέρει ή με οποιονδήποτε τρόπο διαθέτει προϊόντα καπνού σε ανηλίκους, κατά παράβαση της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 2, β) χρησιμοποιεί ανηλίκους για την πώληση, προσφορά ή την με οποιονδήποτε τρόπο διάθεση προϊόντων καπνού, γ) πωλεί, προσφέρει ή με οποιονδήποτε τρόπο διαθέτει αλκοολούχα ποτά σε ανηλίκους, κατά παράβαση της παρ. 1 του άρθρου 4, δ) πωλεί αλκοολούχα ποτά μέσω αυτόματου πωλητή, κατά παράβαση του άρθρου 6, ε) απασχολεί με οποιαδήποτε μορφή ανηλίκους σε κέντρα διασκέδασης και αμιγή μπαρ, κατά παράβαση της παρ. 2 του άρθρου 4, στ) επιτρέπει την είσοδο και παραμονή ανηλίκων σε κέντρα διασκέδασης και αμιγή μπαρ, κατά παράβαση της παρ. 2 του άρθρου 4».

ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΙ ΑΝΗΛΙΚΟΙ

Το αλκοόλ επιβαρύνει σοβαρά την υγεία των ανηλίκων, με αυξημένο κίνδυνο δηλητηρίασης, ατυχήματος και βλαβών στον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο. Διαβάστε περισσότερα για την έρευνα του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγιεινής (Ε.Π.Ι.Ψ.Υ) σχετικά με την κατανάλωση αλκοόλ από ανηλίκους στην Ελλάδα, πατώντας εδώ:

MULTIMEDIA & ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Ενημερωτικό βίντεο - πώς επεξεργάζεται ο οργανισμός το αλκοόλ: https://youtu.be/pk0U1kHzr-w
Ελέγξτε εάν έχετε προβληματική σχέση με το αλκοόλ, συμπληρώνοντας ένα σύντομο ερωτηματολόγιο εδώ
Ενημερωθείτε για την υπεύθυνη προώθηση του αλκοόλ εδώ

Καμπάνια RETHINK DRINK

Το Υπουργείο Υγείας, σε συνεργασία με την Ένωση Επιχειρήσεων Αλκοολούχων Ποτών (ΕΝΕΑΠ), υλοποιεί από τον Ιούνιο του 2024 εκστρατεία επικοινωνίας για την προώθηση της υπεύθυνης κατανάλωσης αλκοολούχων ποτών. Η καμπάνια εστιάζει στην κατανάλωση αλκοόλ από ανήλικα άτομα, την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ και τη γενικότερη ενημέρωση για τη μετρημένη κατανάλωση. Δείτε τα σχετικά βίντεο της καμπάνιας.